[VIDEO] Polsko-amerykańska umowa pomostowa w sprawie elektrowni jądrowej podpisana

Polsko-amerykańska przyjaźń to jest coś, co się opłaca i będzie opłacało w przyszłości obu stronom. Jednym z najdonioślejszych wyrazów tej przyjaźni i współpracy będzie elektrownia jądrowa - oświadczył Premier Donald Tusk po spotkaniu z Sekretarzem ds. Energii Stanów Zjednoczonych Ameryki Chrisem Wrightem. W ich obecności Polskie Elektrownie Jądrowe i konsorcjum Westinghouse-Bechtel podpisały umowę pomostową EDA - Engineering Development Agreement, która ustala ramy dalszej współpracy przy budowie pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej na Pomorzu.

Kolejny etap w sprawie budowy elektrowni jądrowej

Osiągnięte między polską spółką a amerykańskim konsorcjum porozumienie ws. umowy pomostowej jest solidnym i zrównoważonym fundamentem kontynuacji partnerskiej współpracy w ramach projektu. W negocjacjach uczestniczyła Prokuratoria Generalna, aby dodatkowo zabezpieczyć interes Skarbu Państwa - przy wcześniejszej umowie na zaprojektowanie pierwszej elektrowni jądrowej negocjowanej w trakcie poprzednich rządów nie zostało to dopilnowane.

- Nie ukrywam, że polska strona starała się, aby ta umowa była lepsza z punktu widzenia naszych interesów, ale też naszych partnerów. Dzięki tej umowie, gdzie zmieniliśmy w 16 obszarach wiele kluczowych kwestii, ta inwestycja staje się pewniejsza. Gwarancje dają nam wszystkim poczucie bezpieczeństwa tej inwestycji - powiedział Premier Donald Tusk podczas oświadczenia po spotkaniu. 

 W ramach umowy kontynuowane będą prace projektowe związane m.in. z uzyskaniem niezbędnych decyzji administracyjnych, licencji i pozwoleń oraz pogłębionymi badaniami geologicznymi na terenie inwestycji.

- Muszę powiedzieć z wielką satysfakcją (…), że z przyjaciółmi można negocjować każdy szczegół - twardo, bardzo solidnie. Bo między Polakami i Amerykanami, między naszymi przedstawicielami, którzy negocjowali tę umowę, i generalnie przyszłość tej inwestycji, panuje najlepsza z możliwych relacji. To jest przyjaźń oparta na wiarygodnych i przemyślanych decyzjach - mówił szef rządu.

Umowa pomostowa EDA pozwoli na kontynuowanie prac projektowych do czasu uzyskania zatwierdzenia pomocy publicznej dla Polskich Elektrowni Jądrowych przez Komisję Europejską i podpisania docelowej umowy na zaprojektowanie oraz budowę tej elektrowni.

Polsko-amerykańska przyjaźń opłacalna dla obu stron

Podpisana umowa jest kolejnym krokiem, który przybliża Polskę do zrealizowania strategicznie ważnej inwestycji. Jest też przykładem na siłę polsko-amerykańskiej przyjaźni.

- Zakończyliśmy te rozmowy z pełnym przekonaniem, że polsko-amerykańska przyjaźń to nie jest slogan. Polsko-amerykańska przyjaźń to jest coś, co się opłaca i będzie opłacało w przyszłości obu stronom, i że jednym z najdonioślejszych wyrazów tej przyjaźni, współpracy będzie elektrownia jądrowa tam na północy, na moich Kaszubach. Prace ruszają z pełnym impetem - powiedział Premier Donald Tusk. 

Z kolei amerykański Sekretarz ds. Energii Chris Wright poinformował, że dzięki temu projektowi powstaną dziesiątki tysięcy nowych miejsc pracy – zarówno w Polsce, jak i w Stanach Zjednoczonych. Będzie to prawdziwie wspólne przedsięwzięcie.

- Doprowadzi nie tylko do budowy bardzo dużej elektrowni jądrowej, która zapewni energię dla polskiej gospodarki na wiele lat. Uważam, że to będzie również początek wieloletniej współpracy w tym obszarze między Polską a Stanami Zjednoczonymi. Będziemy budować więcej takich reaktorów jądrowych zarówno w Polsce, jak i w innych państwach w całej Europie - zapowiedział amerykański Sekretarz ds. Energii. 

 W swoim oświadczeniu zaznaczył też, że przez lata podejmowano wysiłki na rzecz zbliżenia Polski i Stanów Zjednoczonych. Przypomniał, że oba kraje są sojusznikami od początku istnienia USA, a ich relacje należą do najdłuższych i najgłębszych przyjaźni. Podkreślił, że choć w historii zdarzały się lepsze i gorsze momenty, nigdy nie doszło do podziałów między narodami polskim i amerykańskim.

Inne obszary współpracy – gaz i małe reaktory jądrowe

Polsko-amerykańskie rozmowy poświęcone były kwestii gazu LNG. 

- Polska jest jednym z największych inwestorów w infrastrukturę gazową, jesteśmy wielkim importerem gazu amerykańskiego, w ten sposób uniezależniamy Polskę i Europę od rosyjskich dostaw. Być może uda się także (o tym rozmawialiśmy) zabezpieczyć - i nie dopłacać do tego - Ukrainę gazowo, dzięki naszej współpracy amerykańsko-polskiej - mówił Donald Tusk.

Rozmowy w KPRM dotyczyły również przyszłości małych reaktorów jądrowych. W tym przypadku polsko-amerykańska współpraca też może być bardzo owocna.  

- Współpraca amerykańsko-polska w zakresie energetyki jądrowej ma się dobrze. Lepiej niż kiedykolwiek wcześniej. I na pewno nie poprzestaniemy tylko, jeśli chodzi o energetykę i w ogóle, na tej inwestycji - powiedział szef rządu.

Obecnie szereg podmiotów gospodarczych prowadzi działania, które mają rozwijać technologię SMR (Small Modular Reactor) i ich możliwe wykorzystanie przez polski przemysł. Najważniejsze z tych projektów zakładają wykorzystanie amerykańskiej technologii energetyki jądrowej.
 
Ich realizacja może stanowić uzupełnienie państwowych planów budowy dużych reaktorów. Dekarbonizacja i elektryfikacja gospodarki zapewnia wystarczający popyt na obie technologie jądrowe.

Budowa elektrowni jądrowych w Polsce

Program polskiej energetyki jądrowej zakłada budowę dwóch elektrowni jądrowych o łącznej mocy 6-9 GW.

Pierwsza polska elektrownia jądrowa ma zacząć działać w 2036 roku. Jej budowa rozpocznie się w 2028 roku. Ma powstać w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino (gmina Choczewo) na Pomorzu. Budowa zakończy się w 2035 r. Po niej nastąpi etap testów związanych z procedurą rozruchu elektrowni i uzyskania wymaganych zezwoleń na eksploatację obiektu. Na inwestycję rząd przeznaczy 60,2 mld zł.

Inwestorem i operatorem będzie spółka Polskie Elektrownie Jądrowe, która całkowicie należy do Skarbu Państwa. Jako partnera dla pierwszej elektrowni poprzedni rząd wskazał konsorcjum Westinghouse-Bechtel.

Polskie Elektrownie Jądrowe i konsorcjum Westinghouse-Bechtel podpisały umowę pomostową EDA (Engineering Development Agreement), która ustala ramy dalszej współpracy dot. powstania tej elektrowni. Dzięki jej zawarciu będą kontynuowane dalsze prace projektowe.

Źródło: gov.pl