Odrestaurowana wolska kapliczka w nowej lokalizacji

Charakterystyczna wolska kapliczka z ul. Sokołowskiej, będzie teraz stała przy ul. Syreny 23. Jej przeniesienie było związane z budową metra. Konserwacja odkryła i uwidoczniła najefektowniejsze jej elementy. To nie pierwsza podróż tego zabytku.

W kwietniu kapliczka została przeniesiona na ul. Syreny 23, gdzie zostanie już docelowo. Teraz zakończył się jej remont. Po oględzinach kapliczki i skuciu tynku okazało się, że konstrukcja wymaga kompleksowych prac renowacyjnych i wzmocnienia. Wskazywały na to rozwarstwienie i wilgoć w elementach kapliczki. Do przeprowadzenia operacji przeniesienia wykonawca wykorzystał specjalnie przygotowaną stalową konstrukcję, tak aby obiekt nie uległ zniszczeniu
Koszt renowacji kapliczki, blisko 40 tys. zł,  Gülermak budujący metro na Woli, pokrył we własnymi  zakresie.

Rys historyczny
Kapliczka Matki Boskiej Sokołowskiej, która znajdowała się u zbiegu ul. Sokołowskiej i  Górczewskiej powstała prawdopodobnie w drugiej połowie XIX w. (ok 1890 – 1900 ). Zaliczyć ją można do popularnego typu pojedynczych kapliczek przydrożnych stawianych wzdłuż traktów dojazdowych do miasta. Ulica Górczewska jest starym traktem łączącym Górce i Stare Babice z Warszawą, uregulowanym jako ulica około roku 1775. Pod koniec XIX wieku na wysokości ul. Płockiej znajdowały się rogatki strzegące wjazdu do miasta. Tuż za nimi znajdowała się wieś Koło. Przed 1939 rokiem, zwłaszcza w zachodniej części Górczewskiej, w rejonie wiaduktu kolejowej linii obwodowej, przeważała drewniana, parterowa i jednopiętrowa zabudowa.

Wiadomo, że wzdłuż traktu stało kilka przydrożnych kapliczek. W latach 60. XX wieku uległa zniszczeniu kapliczka wzniesiona w 1880 roku przy zbiegu ulicy Górczewskiej z Młynarską. Do chwili obecnej zachowały się kapliczka przy Górczewskiej, róg Deotymy – figura Chrystusa Miłosiernego, krzyż przydrożny na wysokości marketu Tesco oraz kapliczka przy Górczewskiej, róg Sokołowskiej, przeniesiona obecnie na skwer przy ul. Syreny.

Kapliczka była już wcześniej kilkukrotnie przemieszczana, ostatnio w 2003 roku podczas poszerzania ulicy Górczewskiej. Została wówczas odnowiona i nieco przekształcona. Ustalono, że w związku z poprzednia translokacją do napraw zastosowano bardzo mocne zaprawy cementowe, tworząc z nich szczelną, twardą skorupę, w której został zamknięty historyczny ceglany rdzeń.

Zalecenia konserwatorskie
Do prac został wynajęty podwykonawca z 30-letnim doświadczeniem w konserwacji dzieł sztuki. Ze względu na szczególne walory historyczne obiekt wymagał ochrony, realizacji prac konserwatorskich i restauratorskich obejmujących także prawidłową ekspozycję.  Celem prac restauratorskich było wydobycie spod narzutu historycznej bryły z profilowanymi, ciągnionymi w zaprawie gzymsami oraz wyeksponowanie żeliwnych kolumienek – istotnych detali architektonicznych obiektu decydujących o właściwych proporcjach budowli.

W ramach prac konserwatorskich usunięto z ceglanej bryły wtórną skorupę betonową oraz wszystkie przemurowania i uzupełnienia, tak by odtworzyć pierwotny kształt kapliczki. Ze względów technicznych została otynkowana, ponieważ wtórne warstwy betonowe były bardzo silnie związane z podłożem, a znajdujące się pod spodem wątki ceramiczne były spękane, częściowo z odspojeniem licowej warstwy cegieł, co uniemożliwiało ekspozycję. W trakcie prac odtworzono zakres i profilowanie gzymsu, przywrócono historyczną artykulację ścian z wykorzystaniem wnęk i płycin. Elementy żeliwne (krzyż i kolumienki) zostały oczyszczone i zabezpieczone antykorozyjnie. Masywny betonowy cokół, ze względów konstrukcyjnych, został poddany pracom estetyzującym przy użyciu specjalistycznych zapraw do betonów.

Fot. Kapliczka Matki Boskiej Sokołowskiej. Fot. Gulermak